કોવિડ રોગચાળાએ ભારત સહિત વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાઓ સાથે પાયમાલી કરી છે, પરંતુ સુરત સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (SEZ) એ બે વર્ષમાં નિકાસમાં 250% નો વધારો નોંધાવીને સ્થાનિક અર્થતંત્ર માટે સિલ્વર લાઈનિંગ પ્રદાન કર્યું છે.
નિષ્ણાતો આ પરાક્રમનું શ્રેય યુ.એસ. અને યુરોપના હોંગકોંગ અને ચીનના બહિષ્કારને આપે છે, જે રોગચાળામાંથી બહાર આવ્યા બાદ સુરતના જ્વેલરી ઉદ્યોગને ફાયદો થયો હતો. ટેક્સટાઇલ, હીરા, સૌર સાધનો, તમાકુ અને પ્લાસ્ટિક ક્ષેત્રે ઘાતાંકીય નિકાસ નોંધાઈ છે.
2018-2019માં સુરત SEZમાંથી નિકાસ રૂ. 7,655 કરોડ હતી, જે વધીને 2021-2022માં રૂ. 18,021 કરોડ થઈ હતી. SEZમાં બનેલા ઉત્પાદનોની યુએસ, યુરોપ અને મિડલ ઇસ્ટમાં વધુ માંગ છે. ખાસ કરીને લેબમાં ઉગાડવામાં આવતા હીરાએ યુએસ જેવા બજારોમાંથી 50% વધારો નોંધાવ્યો છે. પ્લાસ્ટિક, રબર, સૌર ઉર્જા અને તમાકુ ઉત્પાદનોમાં 5% થી 40% સુધીનો વધારો નોંધાયો છે.
સુરત SEZએ રોગચાળા દરમિયાન કામગીરી ચાલુ રાખી હતી
ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ ઓફિસર વીરેન્દ્ર સિંહે પત્રકારોને સંબોધતા જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા ચાર વર્ષમાં સુરત SEZએ મોટી છલાંગ લગાવી છે. યુરોપ અને યુ.એસ.માં કુદરતી પોલિશ્ડ અને પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવતા હીરાની નોંધપાત્ર માંગ છે. રોગચાળા દરમિયાન, જ્યારે બાકીના વ્યવસાયો બંધ હતા, ત્યારે SEZ માં એકમોને ઉત્પાદન ફરી શરૂ કરવા માટે વિશેષ પરવાનગી આપવામાં આવી હતી.
માર્ચ 2020 માં રોગચાળાની પ્રથમ લહેર અને ત્યારબાદના લોકડાઉન દરમિયાન, જ્યારે મુંબઈથી હીરાની નિકાસ બંધ થઈ, ત્યારે સુરતે આગેવાની લીધી.
જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC)ના ચેરમેન દિનેશ નાવડિયાએ જણાવ્યું હતું કે, “ચીનમાંથી કોવિડ ફાટી નીકળ્યા બાદ યુએસ અને યુરોપે હોંગકોંગ અને ચીનમાં જેમ્સ અને જ્વેલરીના વેપારનો બહિષ્કાર કર્યો હતો. જે સુરત માટે ફાયદાકારક સાબિત થયું. ઉપરાંત, લેબ ગ્રોન હીરા અને ચાંદીમાંથી બનેલી જ્વેલરીમાં અમેરિકન માર્કેટમાંથી ઉછાળો નોંધાયો છે. આ બધાએ સુરતના હીરા ઉદ્યોગને મદદ કરી.”
